Hướng Dẫn Khai Thác Dữ Liệu LSEG Workspace Toàn Diện | UEH

Trong nghiên cứu kinh tế lượng, tài chính quốc tế và quản trị rủi ro doanh nghiệp, việc tiếp cận nguồn dữ liệu chuẩn hóa toàn cầu có độ trễ thấp và độ bao phủ lịch sử dài hạn là yếu tố mang tính quyết định. Bên cạnh nền tảng dữ liệu nội địa FiinPro-X, LSEG Workspace (thuộc Tập đoàn Sở Giao dịch Chứng khoán Luân Đôn) đại diện cho hạ tầng dữ liệu và phân tích tài chính cấp cao nhất hiện nay, được các ngân hàng trung ương, định chế tài chính quốc tế và các trường đại học hàng đầu thế giới tin dùng.

Nhằm hỗ trợ cộng đồng học thuật tại UEH làm chủ công cụ nghiên cứu mạnh mẽ này, bài viết hệ thống hóa toàn bộ kiến thức tác nghiệp từ buổi tập huấn, cung cấp cẩm nang thực hành chi tiết từ thao tác cơ bản đến kỹ thuật trích xuất dữ liệu lớn phục vụ luận văn, đề tài nghiên cứu khoa học và công bố quốc tế.

1. TỔNG QUAN CHƯƠNG TRÌNH TẬP HUẤN & HỆ SINH THÁI LSEG

1.1. Mục đích và quy mô tổ chức tại UEH

Chương trình tập huấn chuyên sâu "Empowering Research With Data: FiinPro-X Platform & LSEG Workspace Training" (thuộc chuỗi Financial Data Mastery) được thiết kế nhằm trang bị năng lực khai thác dữ liệu tài chính thực nghiệm cho giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên UEH. Khóa đào tạo gồm 2 phiên làm việc độc lập:

Quyền lợi học thuật: Người học tham dự đầy đủ 100% thời lượng cả 2 buổi tập huấn và hoàn thành biểu mẫu khảo sát chất lượng (Post-training Evaluation Form) được cấp chứng nhận và ghi nhận 01 điểm rèn luyện vào hệ thống sinh viên UEH. Kênh tiếp nhận hỗ trợ kỹ thuật: AskUsNow@ueh.edu.vn.

1.2. Lịch sử phát triển và 4 trụ cột chiến lược của LSEG

• Tiến trình chuyển giao thương hiệu: LSEG Workspace là nền tảng phân tích tài chính thế hệ mới, được nâng cấp toàn diện từ phần mềm Refinitiv Eikon (chính thức thương mại hóa phiên bản Workspace từ năm 2023). Tiền thân Eikon (và trước đó là Reuters Icon) đã có hơn 30 năm hiện diện tại thị trường tài chính Việt Nam, là cơ sở dữ liệu tiêu chuẩn được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các ngân hàng thương mại và công ty chứng khoán vận hành hệ thống giao dịch liên ngân hàng (Interbank). Nền tảng nguyên bản thuộc Tập đoàn Thomson Reuters, sau đó tách thành Refinitiv và đến tháng 01/2021 được LSEG thâu tóm toàn diện với giá trị 27 tỷ USD.
• Quy mô Tập đoàn LSEG: Sở hữu bề dày lịch sử hơn 300 năm, hoạt động trên 118 quốc gia với 4 trụ cột chiến lược:
  • Refinitiv: Dữ liệu tài chính, hạ tầng thông tin và giải pháp phân tích chuyên sâu.
  • FTSE Russell: Quản lý các chỉ số chứng khoán chuẩn mực toàn cầu (FTSE 100) và trực tiếp chủ trì đợt đánh giá xét nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ Thị trường Cận biên (Frontier Market) lên Thị trường Mới nổi (Emerging Market).
  • LCH: Dịch vụ thanh toán bù trừ đối tác trung tâm (Central Counterparty Clearing Services).
  • LSEG Technology: Cung cấp hạ tầng công nghệ khớp lệnh và giao dịch cho các sở giao dịch chứng khoán toàn cầu.

2. GIAO DIỆN, PHƯƠNG THỨC TRUY CẬP & TÍNH NĂNG CƠ BẢN CỦA LSEG WORKSPACE

2.1. Ba phương thức truy cập linh hoạt

1. Desktop App (Ứng dụng cài đặt máy trạm): Môi trường tối ưu nhất cho nhà nghiên cứu định lượng. Bản Desktop App cho phép kích hoạt trọn vẹn kết nối Excel Add-in, xử lý dữ liệu khối lượng lớn (high-volume data) và duy trì luồng kết nối API ổn định.
2. Web Version (Bản trình duyệt Web): Linh hoạt cho việc tra cứu nhanh, đọc báo cáo và theo dõi tin tức mà không cần cài đặt phần mềm, tuy nhiên bị hạn chế một số tính năng kết nối Add-in nâng cao.
3. Mobile App (Ứng dụng di động): Tối ưu cho việc theo dõi biến động thị trường theo thời gian thực (real-time pricing) và cập nhật tin tức tài chính khẩn cấp.

2.2. Tìm kiếm ngôn ngữ tự nhiên & Cá nhân hóa bằng Machine Learning

• Natural Language Search: Người dùng không cần ghi nhớ các mã truy vấn (RICs) phức tạp. Chỉ cần nhập trực tiếp từ khóa ngôn ngữ tự nhiên (ví dụ: "Vietnam dong", "Vietnam GDP") vào thanh tìm kiếm trung tâm.
• Cơ chế hiển thị thông minh: Hệ thống tự động gợi ý 8 kết quả khớp nhất. Khi rê chuột qua từng kết quả, cửa sổ xem trước (Preview) bên phải sẽ tóm tắt thuộc tính dữ liệu và danh mục ứng dụng liên quan (Related apps).
• Phím tắt toàn năng: Nhấn tổ hợp phím Ctrl + Shift + Space tại bất kỳ màn hình nào để gọi nhanh thanh tìm kiếm mà không cần quay lại trang chủ.
• Thuật toán Machine Learning (ML): Hệ thống ghi nhận thói quen thao tác của từng tài khoản (vùng thị trường quan tâm, loại tài sản ưu tiên như Equity, FX, Macro) để cá nhân hóa kết quả tìm kiếm cho các lần truy vấn tiếp theo.

2.3. Quản trị không gian làm việc (Layout) & Đồng bộ ứng dụng (Workspace Link)

• Cấu trúc quản lý Layout: Mỗi người dùng có thể tạo không gian làm việc chuyên biệt cho từng đề tài nghiên cứu. Mỗi Workspace hỗ trợ mở đồng thời tối đa 8 Page, mỗi Layout hỗ trợ tối đa 10 Sheet tích hợp. Đường dẫn quản lý tập trung: Icon LSEG Workspace ➜ My Files ➜ My Layouts.
• Tính năng Workspace Link (Mắt xích liên kết): Cho phép đồng bộ hóa dữ liệu thời gian thực giữa các ứng dụng trên cùng một màn hình làm việc (Monitor, Chart, News Monitor, Company Page). Khi liên kết chung một mã màu mắt xích, thao tác chọn một mã cổ phiếu (ví dụ: ACB.HM) tại danh mục theo dõi sẽ lập tức điều hướng biểu đồ kỹ thuật và tin tức sang mã ACB.HM đồng thời.
• Thư viện mẫu giao diện (LSEG Templates): Truy cập Icon LSEG Workspace ➜ My Files ➜ LSEG Templates để nạp các bố cục màn hình chuyên nghiệp thiết lập sẵn theo ngành (như Asia Market View, FX Spot, Commodities, Sell Side Equity).

2.4. Điểm qua các ứng dụng phân tích Macro & Doanh nghiệp tiêu biểu

3. PHÂN TÍCH CHUYÊN SÂU 4 KỸ THUẬT TRÍCH XUẤT DỮ LIỆU TÀI CHÍNH

Tùy theo quy mô mẫu nghiên cứu và yêu cầu của mô hình kinh tế lượng, LSEG Workspace cung cấp 4 phương thức trích xuất dữ liệu với các đặc tính kỹ thuật riêng biệt:

3.1. Phương pháp trích xuất trực tiếp từ giao diện (Direct UI Export)

Trên các ứng dụng phân tích như Economic Monitor, Screener, Corporate Governance, thanh công cụ luôn hiển thị biểu tượng Export / Excel. Nhấp chuột vào biểu tượng này để tải toàn bộ bảng số liệu đang hiển thị về máy trạm dưới dạng tệp .xlsx tức thì, thích hợp cho việc thu thập nhanh dữ liệu ảnh chụp tĩnh.

3.2. Phương pháp "Copy to Excel" thời gian thực (Real-Time Streaming)

1. Thao tác trên giao diện Workspace: Nhấp chuột phải vào ô giá trị cần theo dõi (ví dụ: Giá Bid/Ask của cặp tỷ giá EUR/USD hoặc giá cổ phiếu đang khớp lệnh).
2. Sao chép liên kết luồng: Chọn Copy to Excel từ menu ngữ cảnh.
3. Thao tác trên Excel: Mở tệp Excel (đã đăng nhập Add-in Workspace) và nhấn Ctrl + V.
4. Kết quả: Ô tính Excel tự động thiết lập liên kết luồng (DDE/RTD) và nhảy số liên tục đồng bộ với bảng điện tử của thị trường.

3.3. Sử dụng Excel Add-in: Xây dựng công thức Real-Time & Time Series

Để kích hoạt môi trường công thức, mở Microsoft Excel ➜ Chọn thẻ LSEG Workspace ➜ Nhấn Sign In ➜ Chọn công cụ Formula Builder (biểu tượng FX).

A. Lấy dữ liệu Real-Time

• Trong Formula Builder, cấu hình ô chứa mã (Instrument) hoặc dùng tính năng Reference a cell để quét dải ô chứa danh sách mã trên Excel.
• Chọn thẻ Real Time và chọn trường dữ liệu.
• Lưu ý thuật ngữ kỹ thuật: Trường giá Chào mua chuẩn là CF_BID (Bid Price), kết hợp với trường giá Chào bán CF_ASK (Ask Price). Chọn ô đích (Destination Cell) và nhấn Insert.

B. Trích xuất chuỗi dữ liệu lịch sử (Historical Pricing / Time Series)

Phục vụ lấy chuỗi giá đóng cửa lịch sử cho danh mục mã chứng khoán (ví dụ: Danh sách cổ phiếu VN30 hoặc sàn HoSE):

• Mở Formula Builder (FX) ➜ Quét danh sách mã ➜ Chọn thẻ Time Series.
• Tại ô tìm kiếm: Chọn trường CLOSE (Giá đóng cửa). Cấu hình tham số Interval: DAILY (ngày), WEEKLY (tuần), MONTHLY (tháng) hoặc intraday.
• Cấu hình tham số quan trọng:
  • SDate (Start Date): Ngày bắt đầu (định dạng YYYY-MM-DD). Có thể bỏ trống và điền số phiên tại Number of rows (ví dụ: 1000).
  • EDate (End Date): Bỏ trống nếu muốn công thức tự động cập nhật ngày giao dịch mới nhất hàng ngày.
  • TS Repeat: Chọn No để không lặp lại cột ngày tháng cho từng mã chứng khoán riêng biệt.
  • Null Handling: Xử lý ngày nghỉ/lễ không giao dịch: chọn Skip (bỏ qua), Zero (gán 0) hoặc Previous (lấy giá phiên liền trước).

4. KHAI THÁC DỮ LIỆU VĨ MÔ QUA DATASTREAM & LẬP TRÌNH PYTHON CODEBOOK

4.1. Tra cứu chuỗi thời gian dài hạn (>20 năm) qua Datastream Navigator

Datastream là kho cơ sở dữ liệu vĩ mô và tài chính lịch sử mạnh mẽ nhất thế giới, hỗ trợ độ dài chuỗi thời gian lên đến hơn 20–50 năm. Điểm cốt lõi là cần phân biệt giữa hai hệ thống mã:

• Mã RIC (Refinitiv Instrument Code): Mã dùng chung trên giao diện người dùng Workspace (Ví dụ: VIC.HM, AFX B=).
• Mã Mnemonic: Mã chữ-số đặc thù định danh riêng cho từng chuỗi dữ liệu vĩ mô trong Datastream.

Quy trình lọc dữ liệu vĩ mô Việt Nam trên Datastream Navigator:

1. Mở ứng dụng Datastream Chart ➜ Nhấp vào mũi tên tại ô nhập ➜ Chọn Datastream Navigator.
2. Lọc trường Category: Chọn Economics.
3. Lọc trường Country/Market: Chọn Vietnam.
4. Lọc nguồn dữ liệu Source: Chọn General Statistics Office Vietnam (Tổng cục Thống kê Việt Nam).
5. Lọc trạng thái Activity: Chọn Active (chỉ lấy các chuỗi dữ liệu đang hoạt động và cập nhật).
6. Lọc tần suất Frequency: Chọn Quarterly (Quý), Monthly (Tháng) hoặc Yearly (Năm).
7. Nhập từ khóa tìm kiếm (ví dụ: GDP hoặc CPI) ➜ Chọn chuỗi dữ liệu mong muốn (ví dụ: GDP ngành thủy sản - Fishing).
8. Trích xuất dữ liệu: Nhấp Excel Export để lưu danh mục mã hoặc sử dụng công cụ Datastream Formula trong Excel Add-in để tải trọn bộ chuỗi dữ liệu lịch sử tối đa 20 năm.

4.2. Khai thác Thư viện Mẫu Excel (Template Library)

Thay vì xây dựng mô hình định giá và phân tích báo cáo tài chính từ đầu, người dùng có thể tận dụng kho biểu mẫu chuẩn:

• Trên thanh công cụ LSEG Workspace Add-in trong Excel, chọn Template Library.
• Chọn mẫu báo cáo theo nhu cầu nghiên cứu: Company Fundamental (Bảng CĐKT, Báo cáo KQKD, Báo cáo LCTT), Historical Estimates, Ownership, hoặc Datastream Macro Templates.
• Nhấn Download để tải tệp mẫu về máy. Chuyển sang sheet báo cáo chính, thay đổi mã chứng khoán mẫu quốc tế thành mã cổ phiếu Việt Nam (ví dụ: HPG.HM). Toàn bộ hệ thống bảng biểu, chỉ số tài chính và đồ thị sẽ tự động tính toán đồng bộ theo mã mới.

4.3. Tự động hóa trích xuất dữ liệu lớn qua Python Codebook

Đối với các nhà nghiên cứu định lượng (Quantitative Researchers) cần xử lý tập dữ liệu lớn hoặc xây dựng thuật toán Machine Learning, LSEG Workspace tích hợp sẵn môi trường Codebook:

• Gõ từ khóa codebook trên thanh tìm kiếm để khởi chạy môi trường Jupyter Notebook điện toán đám mây tích hợp sẵn phiên kết nối API với LSEG Data Library mà không cần cấu hình khóa API (API Key) phức tạp.
• Sử dụng thư viện lseg.data để tự động hóa quy trình tải dữ liệu, làm sạch và lưu trữ phục vụ các mô hình phân tích chuỗi thời gian.

import lseg.data as ld

# Khởi tạo phiên kết nối dữ liệu bảo mật với LSEG Workspace API
ld.open_session()

# Trích xuất chuỗi giá đóng cửa lịch sử cho danh mục cổ phiếu
df = ld.get_history(
    universe=["HPG.HM", "VIC.HM", "VNM.HM"],
    fields=["TR.CLOSEPRICE"],
    start="2024-01-01",
    end="2024-12-31",
    interval="daily"
)

# Hiển thị 5 dòng dữ liệu đầu tiên của DataFrame
print(df.head())

# Đóng phiên kết nối an toàn sau khi hoàn tất trích xuất
ld.close_session()

5. TRỢ LÝ AI, HỆ THỐNG HỖ TRỢ & KHUYẾN NGHỊ NGHIÊN CỨU HỌC THUẬT

5.1. Trợ lý Workspace AI Search & Deep Research

• Tính năng AI Search: Cho phép ra lệnh bằng câu hỏi tự nhiên (ví dụ: "Summarize market summary last week" hoặc yêu cầu tóm tắt chỉ số ngành).
• Tính năng Deep Research (Thử nghiệm Pilot): Hỗ trợ giải quyết các câu hỏi nghiên cứu đa bước, phân tích nguyên nhân và đối chiếu dữ liệu chuyên sâu.
• Minh bạch quá trình suy luận (Thinking Process): AI hiển thị chi tiết tiến trình lập luận, trích dẫn rõ nguồn gốc dữ liệu từ báo cáo của Reuters/Refinitiv kèm bảng thống kê đối ứng.
• Hạn mức Token: Trong giai đoạn thử nghiệm, mỗi tài khoản được cấp hạn mức 5 triệu token/tháng (tự động làm mới vào đầu mỗi tháng).

5.2. Kênh hỗ trợ kỹ thuật & Trung tâm đào tạo LSEG Learning Center

• Hỗ trợ trực tiếp trên phần mềm: Nhấp vào biểu tượng dấu hỏi ? ở góc phải màn hình ➜ Chọn Contact Us ➜ Kích hoạt Live Chat để trao đổi trực tiếp với kỹ sư LSEG, hoặc chọn Create Support Ticket để gửi yêu cầu hỗ trợ kỹ thuật qua email.
• LSEG Learning Center: Tìm kiếm LSEG Learning Center trên Google để đăng ký tài khoản học tập miễn phí. Nền tảng cung cấp hàng trăm video hướng dẫn thao tác ngắn (2–3 phút), các khóa học chuyên sâu theo lộ trình (Learning Paths) và các buổi hội thảo trực tuyến (Upcoming Webinars) về kỹ năng xử lý dữ liệu Datastream và Python Codebook nâng cao.

5.3. Khuyến nghị phương pháp luận dành cho người nghiên cứu tại UEH

1. Kết hợp bổ trợ giữa LSEG Workspace và FiinPro-X: Khai thác LSEG Workspace cho các biến số kinh tế vĩ mô quốc tế, tỷ giá đa phương, dữ liệu chuỗi thời gian dài hạn (>20 năm qua Datastream) và chỉ số xếp hạng ESG; đồng thời kết hợp FiinPro-X để đi sâu vào chi tiết vi mô doanh nghiệp Việt Nam (BCTC cập nhật Thông tư 99, lãi suất ngày của toàn bộ NHTM và dữ liệu ngành Thép/Thủy sản).
2. Tối ưu hóa thao tác trước khi đến phòng máy: Lên sẵn danh sách mã tài sản (RICs/Mnemonics), xác định rõ các trường dữ liệu (fields) và khung thời gian cần lấy để thao tác dứt điểm trong khung giờ đặt chỗ (Slot booking 1.5 giờ/ca).
3. Ứng dụng tự động hóa Excel Add-in & Codebook: Thay vì tải thủ công từng tệp dữ liệu tĩnh, hãy thiết lập bảng công thức động trong Excel Add-in hoặc viết script trong Python Codebook để có thể tái sử dụng cho các kỳ cập nhật dữ liệu tiếp theo.

Tác giả: Mạnh Hưng Do (AI)
Tài Liệu Học Tập Cá Nhân - Đỗ Mạnh Hưng Blog UEH